3.2.1 Verschillenanalyse

Bestuur (Bestuur en burgerzaken)

-74

N

De kosten voor voormalig bestuur waren in 2023 hoger dan begroot. Jaarlijks moet de voorziening voor wethouderspensioenen op peil gebracht worden op basis van de acuariële waarde berekening. Op basis van de berekening per 31-12-2023 is de benodigde storting in de voorziening hoger dan geraamd. De storting in de voorziening bedraagt € 226.000.

Verkeer en vervoer (Openbare ruimte)

183

V

Binnen de budgetten van het onderhoud aan wegen en bermen zijn bedragen opgenomen voor reparaties. In het laatste kwartaal van 2023 waren er geen grote reparaties mogelijk door de dermate slechte weersomstandigheden. Mede hierdoor is er een voordeel ontstaan. Daarnaast zijn er 2023 veel werkzaamheden gecombineerd, waardoor de voorbereidingskosten zijn meegevallen.

69

V

In 2022 zijn er werkzaamheden geweest voor schade aan de brug Poldersdijk in Hoeven. Hierdoor ontstond er een overschrijding van het budget. In 2023 zijn de kosten bij de veroorzaker in rekening gebracht en vergoed. Daarnaast zijn de kosten voor eventueel meerwerk voor het renoveren van de Markbrug meegevallen.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie (Openbare ruimte)

70

V

Als gevolg van de slechte weersomstandigheden zijn er in 2023 minder uitvoeringen gedaan met betrekking tot onvoorziene werkzaamheden, zijn er diverse uit te voeren onderhoudswerken doorgezet in de planning naar begin 2024 en is er minder dan vooraf verwacht slootvuil afgevoerd naar compostering. Daarnaast is daar waar noodzakelijk, het profileren van sloten in eigen beheer uitgevoerd.

Riolering (Openbare ruimte)

129

V

De lasten en baten op het taakveld riolering worden verrekend met de voorziening overschotten riolering. In de Zomernota 2023 en Najaarsnota 2023 zijn extra kosten op het taakveld riolering van totaal € 212.000 tlv de exploitatie gebracht omdat de voorziening niet toereikend was om alle kosten op te vangen. Bij de vaststelling van nieuwe GRO 2024-2028 is besloten de spaarvoorziening riolering en de voorziening kapitaallasten riolering vrij te laten vallen ten gunste van de voorziening overschotten riolering. Hierdoor is er voldoende ruimte binnen de voorziening overschotten om het saldo van de lasten en baten 2023 volledig te kunnen egaliseren. Dit geeft een budgettair voordeel van € 212.000. Daarnaast komt de Btw-component op de riolering lager uit doordat de kosten die betrekking hebben op de rioolheffing in 2023 lager waren dan geraamd. Aangezien de Btw-component wordt meegerekend bij het saldo van de rioolheffing, kan hier een lager bedrag aan worden toegerekend dan geraamd. Dit betekent een budgettair nadeel van € 73.000.

Economische ontwikkeling (Ruimtelijke en economische ontwikkelingen)

75

V

De Economische Samenwerking Halderberge (ESH) is nog niet opgericht. Hierdoor is het volledige budget in 2023 niet uitgegeven. Wel is een deel van het budget in overleg met vertegenwoordiging van ondernemers ingezet. Daarnaast is het ontwerp van de herinrichting van de winkelstraten doorgeschoven naar Q3 2024. Eerst wordt de verkeersvisie opgesteld. De realisatie van de banners aan lantaarnpalen in de winkelgebieden is doorgeschoven naar Q2 2024.

Afval (Ruimtelijke en economische ontwikkelingen)

50

V

De huidige milieuparkjes worden gefaseerd ondergronds gemaakt. Het uitvoeringsbesluit bevat een bijlage waarin de beleidsregels voor ondergrondse milieuparkjes zijn opgenomen. Aangezien de materialen niet tijdig geleverd zijn, zijn in 2023 geen milieuparkjes ondergronds gebracht. Wel hebben er vooronderzoeken plaatsgevonden en zijn er voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd. Streven is dat eind 2024 alle milieuparkjes ondergronds zijn gebracht.

Milieubeheer (Ruimtelijke en economische ontwikkelingen)

89

V

Het werkprogramma 2023 van de OMWB bestaat uit een aantal taakvelden. Op verschillende taakvelden is budget over. In het taakveld vergunningverlening waren 2 projecten opgenomen. Voor het uit voeren van één van de projecten was minder tijd nodig dan geraamd. De werkzaamheden voor het andere project gebeurt op natuurlijke momenten bijv. bij het indienen van een aanvraag/melding. Dit geeft een onderbesteding van ongeveer € 46.000. Op het taakveld toezicht is niet het gehele werkprogramma uitgevoerd. Dit geeft een onderbesteding van € 25.470. Doordat niet alle controles worden uitgevoerd zijn ook minder hercontroles uitgevoerd. Onderbesteding van ongeveer € 8.000. Voor het taakveld Externe Veiligheid zijn minder werkzaamheden uitgevoerd, waardoor hier een onderbesteding van ongeveer € 14.000 is ontstaan.

55

V

Het klimaatteam is opgeheven. Hier zijn in 2023 geen kosten voor gemaakt. Het klimaatportaal heeft door prioriteiten bij het tegelwippen en de klimaatsubsidie minder aandacht gekregen dan gehoopt afgelopen jaar. Daardoor is ook hier geen budget aan besteed. Streven is om hier in 2024 wel uitvoering aan te geven. Daarnaast zijn de kosten voor de duurzaamheidsscans in 2023 beperkt gebleven tot circa € 6.000.

Ruimtelijke ordening (Ruimtelijke en economische ontwikkelingen)

-53

N

De opgenomen raming van € 60.000 is voor de kosten van belastingen en verzekeringen terwijl de werkelijke uitgaven alleen de kosten voor belastingen betreffen. De verzekeringspremies zijn verantwoord op de post verzekeringen binnen dit taakveld. In totaliteit zijn per saldo de kosten ca. € 24.000 lager dan geraamd. De werkelijke kosten voor aardgas en ectra van de onder deze post vallende panden zijn enkel berekend op grond van voorschotten die gebaseerd zijn op aannames. De energieleveranciers is inmiddels gestopt met leveringen maar heeft heeft tot op heden nog geen afrekeningen over 2023 verzorgt.

Bouwen en wonen (Ruimtelijke en economische ontwikkelingen)

278

V

De raming van de legesopbrengsten is opgebouwd uit vier onderdelen. Reguliere omgevingsvergunningen, woningbouwprojecten, Borchwerf en overige. Binnen deze onderdelen treden verschillen op tussen de raming en de werkelijke legesontvangsten. Ten opzichte van de huidige raming zijn bij het onderdeel regulier € 36.000 meer leges ontvangen, bij het onderdeel projecten € 92.000 meer, bij Borchwerf € 110.000 meer en bij het onderdeel overig is € 40.000 meer aan leges ontvangen. Deze extra legesopbrengsten waren bij de laatste actualisatie niet voorzien.

Samenkracht en burgerparticipatie (Zorg, jeugd en participatie)

376

V

Eind 2022 en begin 2023 hebben overheids-, welzijns- en zorgpartijen twee akkoorden gesloten om de zorg in de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Aanleiding hiervoor zijn de toenemende zorgkosten (mede) als gevolg van de vergrijzing en het oplopende tekort aan (zorg-)personeel. Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) wordt ingezet op het anders organiseren van de zorg, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zet in op het versterken van preventie.
Vanuit beide akkoorden wordt van gemeenten extra inzet verwacht, waarvoor de gemeente in de periode 2023 –2026 zelf én in regioverband extra financiële middelen ontvangt.
De gemeente Halderberge deelt de ambities en de concrete doelstellingen, die in het GALA en het IZA staan. Dit betekent dat we conform de afspraken in het GALA en IZA vanuit integrale plannen (lokaal en regionaal) gaan werken aan het versterken van de gezondheid van onze inwoners, het stimuleren van sport en bewegen en een sterke sociale basis. Vanuit het Rijk ontvangt de gemeente hiervoor financiële middelen. De middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld zijn tijdelijk. Onduidelijk is hoe de financiering er na 2026 uitziet. Dit terwijl we vanuit de integrale plannen structureel inzetten op het versterken van de gezondheid van onze inwoners.
In 2023 werkten we aan het opstellen van integrale plannen. De uitvoering hiervan vindt plaats in 2024 en volgende jaren. Hierdoor zijn in 2023 nog niet veel kosten gemaakt voor het uitvoeren van plannen voor GALA/IZA en konden de ontvangen middelen deels worden ingezet om andere kosten voor reeds bestaande activiteiten, gericht op preventie en gezondheidsbevordering, te dekken. Hierdoor is in de Jaarrekening 2023 een incidenteel voordeel ontstaan van € 376.000.
Bij de bestemming van het jaarrekeningsaldo wordt voorgesteld om dit bedrag te reserveren zodat deze middelen gedurende de looptijd van GALA en IZA alsnog kunnen worden ingezet voor de acties, activiteiten en capaciteit uit de integrale plannen om de doelstellingen uit GALA en IZA te behalen.

Jeugdzorg (Zorg, jeugd en participatie)

-324

N

De uitgaven voor jeugdzorg waren in 2023 € 324.000 hoger dan geraamd. Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp nodig heeft en de intensiteit van de in te zetten jeugdhulp is vooraf niet volledig in te schatten in aantallen en bedragen. Jeugdprofessionals kijken samen met het gezin wat zij zelf kunnen (waar nodig met ondersteuning van hun netwerk). Als de zorgvraag te groot en/of te complex is, zal de jeugdprofessional zelf begeleiding bieden, waar nodig met aanvullende specialistische jeugdhulp. De hogere kosten in 2023 kennen meerdere oorzaken. We zien dat zorgaanbieders aangeven dat zij laagcomplex zorg niet in kunnen zetten in profiel 5 en dat zij het duurdere profiel 4 nodig hebben om de zorg uit te kunnen voeren. Daarnaast zijn de kosten voor maatwerk hoger uitgevallen. Dit komt doordat wij een aantal jeugdigen buitenregionaal in een gezinshuis hebben geplaatst, omdat in onze regio geen plaats was voor deze jeugdigen. Ook de kosten voor het landelijk tranisitie arrangement (LTA) zijn hoger dan geraamd. De Viersprong en Amarant nemen bepaalde producten in LTA af omdat deze niet passen in de lokale zorgarrangementen. LTA trajecten zijn duurder dan onze regionale arrangementen systematiek.
Tot slot hebben we in 2023 we geen jeugdigen in de JeugdzorgPlus gehad waardoor de kosten voor deze voorziening lager zijn dan geraamd.

Onderwijsbeleid en leerlingzaken (Onderwijs, sport en cultuur)

-63

N

De overschrijding van het budget voor leerlingenvervoer is te verklaren door een de historisch hoge index voor zorg- en taxivervoer in 2023. De twee belangrijkste ontwikkelingen die in deze hoge index meewegen zijn de stijging van de cao-lonen met 8% per 1 januari 2023 en de enorme stijging van de brandstofkosten. Naast de geïndexeerde tarieven van Dutax Beheer B.V. en Taxibedrijf De Groen is er in 2023 een eenmalige vergoeding aan de Mytylschool toegekend voor het compenseren van deze onvoorziene extra kosten voor leerlingenvervoer.

OZB woningen/OZB niet-woningen (Algemene dekkingsmiddelen)

142

V

Het is gebruikelijk dat tussen begroting en werkelijkheid verschillen optreden. Bij het opstellen van de begroting wordt zo goed mogelijk rekening gehouden met de factoren die van invloed zijn op de OZB opbrengst, zoals de waarde van de onroerende zaken, verwachte leegstand, verbouwingen en nieuwbouw. Deze zaken kunnen in werkelijkheid anders zijn. U kunt hierbij denken aan een waardeontwikkeling die hoger of lager is dan gemiddeld, verschillen in leegstand, ingediende bezwaren tegen de waarde en vertraging in de bouw of verbouw. De opbrengst van de OZB is bij de Najaarsnota 2023 al bijgesteld op basis van de halfjaarrapportage 2023 van de BWB. Reden was dat bij het vaststellen van de tarieven voor 2023 bij de niet-woningen uitgegaan was van een verwachte gemiddelde waardestijging van 0,5%. In werkelijkheid was de waardestijging gemiddeld 2,6%. Verder is bij het opstellen van de begroting uit oogpunt van voorzichtigheid bij niet-woningen geen rekening gehouden met areaaluitbreiding. In werkelijkheid was die er wel op de waardepeildatum 1 januari 2022, waaronder enkele grote gebouwen met een hoge WOZ waarde op Borchwerf II. De werkelijke opbrengst over 2023 is om dezelfde redenen nog iets hoger uitgevallen.

Algemene uitk. en overige uitk. Gemeentefonds (Algemene dekkingsmiddelen)

969

V

Ten opzichte van de raming in de Slotwijziging 2023 zijn de uitkeringen uit het gemeentefonds ca. € 969.000 hoger uitgevallen. Dit verschil bestaat uit een positieve bijstelling van de uitkeringen over 2021 (ca. € 35.000) en 2023 (ca. € 934.000). Bij het onderdeel uitkeringen gemeentefonds in het hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen zijn de verschillen in de uitkeringen uit het gemeentefonds uitgebreid toegelicht.

Overhead (Overhead)

56

V

Op basis van de facturen van het eerste kwartaal van 2023 is het budget voor de energielasten van het gemeentehuis bijgesteld. In deze berekening zijn absusievelijk ook een aantal facturen van 2022 meegenomen waardoor het bijgeraamde bedrag hoger is uitgevallen. Van DVEP is nog geen eindafrekening over 2023 ontvangen.

183

V

Het voordeel op het automatiseringsbudget is een totaal van meerdere posten. Zo zijn er vanwege de realisatie van de nieuwe werkplekken minder reguliere vervangingen geweest. Daarnaast zijn er met leveranciers voordeligere contracten afgesloten en zijn een aantal ontwikkelingen die in de Informatiebeheerplannen waren opgenomen niet doorgegaan, op een andere wijze gerealiseerd of zijn applicaties uitgefaseerd. Daardoor is er ook voordeel op de daarbij horende onderhoudskosten ontstaan. Verder zijn de kopieerkosten en telefoonkosten het afgelopen jaar lager uitgevallen.

62

V

Eén van de ambities vanuit het collegewerkprogramma was meer en duidelijke communicatie rondom projecten en participatie. Een aantal uitgaven voor communicatie is uiteindelijke direct ten laste gekomen van projecten omdat daar landelijke subsidies voor beschikbaar waren. Ook was budget geraamd voor social media activiteiten, zols Tik-Tok. Vanwege de mogelijke gevaren van Tik-Tok en het advies om als overheidsorgaan Tik-Tok niet in te zetten als communicatiemiddel, is besloten om hier uiteindelijk van af te zien. Verder is in 2023 één digipanel in plaats van twee uitgevoerd en zijn de kosten voor de reguliere communicatiekanalen zoals De Bode iets voordeliger uitgevallen dan geraamd.

Algemeen

635

V

Voor de toerekening van rente aan de investeringen wordt een renteomslag opgesteld. De werkelijke rentekosten- en baten worden hierin afgezet tegen de boekwaarden van de activa en voorraden en monden uit in een gemiddeld rentepercentage. In de Begroting 2023 bedroeg dit gemiddelde percentage 1,25%. Doordat de gerealiseerde rentebaten in 2023 hoger waren dan de toe te rekenen rentekosten, is het rentepercentage in de Jaarrekening 2023 gecorrigeerd naar 0%. Voor een nadere toelichting op de rente wordt verwezen naar de paragraaf financiering.

Overige afwijkingen

584

V

Naast de hierboven genoemde grootste verschillen zijn er veel, relatief kleine, positieve verschillen en nauwelijks kleinere negatieve verschillen. Het totaalbedrag van alle verschillen tussen € 20.000 en € 50.000 bedraagt € 479.000 positief. Het totaalbedrag van alle overige verschillen, kleiner dan € 20.000, bedraagt € 105.000 positief. In het Jaarverslag treft u per programma een meer gedetailleerde analyse aan van de belangrijkste verschillen tussen de geraamde en de gerealiseerde bedragen.