3.2.3 Opbouw begrotingssaldi 2027 - 2030

Op 9 juli 2026 heeft de gemeenteraad de Zomernota 2026, met daarin de Kadernota 2027, vastgesteld. Bij de Zomernota 2026 werd voor de jaren 2029 en 2030 een positief sluitende begroting verwacht en werd voor de jaren 2027 en 2028 een negatief sluitende begroting verwacht. Na de vaststelling van de Zomernota 2026 heeft zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan, waardoor de meerjarenraming 2027 - 2030 is gewijzigd ten opzichte van de Zomernota 2026.

In onderstaand overzicht zijn alle mutaties (groter dan € 15.000) in de begrotingssaldi voor de komende jaren opgenomen (x € 1.000). Hierna worden deze ontwikkelingen kort toegelicht.

Programma Bestuur, dienstverlening en participatie

Uitbreiding burgercommissieleden

Conform het raadsbesluit van 9 juli met betrekking tot de uitbreiding van het aantal burgercommissieleden zijn de structurele gevolgen verwerkt in de Programmabegroting 2027.

Overheid en burgerparticipatie

De prijsvraag ‘Beste idee van Halderberge’ wordt niet meer uitgevoerd, omdat er ingezet wordt op andere vormen van participatie. Dit budget was bestemd voor het uitvoeren van ideeën/initiatieven vanuit deze prijsvraag. Ook is het bedrag dat gereserveerd staat voor pluimen naar beneden bijgesteld, omdat de ervaring leert dat er ca. 5 tot10 pluimen per jaar worden uitgereikt. Nu stond er budget voor 20 pluimen geraamd. Verder ronden we in 2027 de evaluatie naar Samenstichtingen en ambassadeurs af. Deze opdracht kwam voort uit het collegewerkprogramma 2022-2026. Budget is hiervoor dan ook niet meer nodig.

Actualisatie producten Burgerzaken

Op basis van de meest actuele gegevens van de diverse producten van Burgerzaken zijn de ramingen bijgesteld. Het grote verschil in 2029 is het gevolg van het aflopen van de zogenaamde "paspoortpiek". Vanaf 2024 is er een toename geweest in het aantal aanvragen voor paspoorten en id-kaarten, doordat in 2014 de geldigheidsduur verlengd van 5 naar 10 jaar. Vanaf 2029 is het aantal aanvragen weer op het gebruikelijke niveau.

Verkiezingen

Op basis van de werkelijke kosten van de laatste verkiezingen, is het budget voor verkiezingen bijgesteld. Daarbij vinden in 2027 gecombineerde verkiezingen plaats voor de Provinciale Staten en de Waterschappen. Hierdoor zullen de kosten voor drukwerk en porto aanzienlijk hoger liggen dan bij de laatste verkiezingen. Het verkiezingsbudget voor 2028 is afgeraamd. Oorspronkelijk stonden in 2028 Tweede Kamer verkiezingen gepland.

Voormalig bestuur

De wachtgeldverplichtingen voor voormalig bestuurders zijn de komende jaren lager dan in de meerjarenraming bij de Begroting 2026 was opgenomen. Daarnaast worden de structurele kosten voor de pensioenvoorziening voor (voormalig) bestuurders na de overdracht van de pensioenen van Appa naar het ABP lager. De gemeente hoeft dan geen voorziening wethouderspensioenen meer te vormen. In plaats daarvan wordt pensioenpremie afgedragen aan het ABP.

Programma Openbare ruimte

Onderhoud openbaar groen

Het budget voor openbaar groen is ontoereikend als gevolg van verschillende ontwikkelingen. Voor 2027 is sprake van uitbreiding van het te onderhouden areaal, onder andere door de woonwijk De Bovendonken in Hoeven, de overloopruimte Groene Vaart in Oudenbosch, het havenplan Oudenbosch, Kruislandseweg en de Running in Oud Gastel. Dit resulteert in extra werkzaamheden en structurele kosten van ca. € 30.000 per jaar.

Programma Ruimtelijke en economische ontwikkelingen

Herontwikkeling locatie Jora/Aldi

In 2027 wordt de herontwikkeling van de Jora-locatie verder uitgewerkt. De ontwikkeling maakt de verplaatsing en uitbreiding van Aldi binnen het centrum van Oudenbosch mogelijk en draagt bij aan vergroening van het gebied, verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en behoud van een toekomstbestendig voorzieningenniveau. De benodigde procedures en planuitwerking worden in 2027 in gang gezet en als deze doorlopen zijn, is de verwachting dat er 2028 daadwerkelijk aangevangen kan worden.

Opstellen Omgevingsplan

De gemeente werkt stapsgewijs toe naar één volledig omgevingsplan voor het gehele grondgebied. In 2027 worden vervolgwijzigingen voorbereid en uitgevoerd. De opgave is omvangrijk en vraagt deels om externe ondersteuning. Omdat de uiteindelijke kosten nog niet volledig inzichtelijk zijn, is hiervoor een PM-post opgenomen. Mogelijke bijdragen van het Rijk worden betrokken bij de verdere uitwerking.

Programma Zorg, jeugd en participatie

Onderzoek toekomstbestendige dorpshuizen

In 2027 wordt een onderzoek uitgevoerd om te komen tot een toekomstbestendige visie op het beheer en de financiering van de dorpshuizen binnen Halderberge. Daarbij wordt per dorpshuis gekeken naar de financiële positie, waaronder de huidige en meerjarige subsidies en het weerstandsvermogen. De uitkomsten worden vertaald naar een raadsvoorstel met uitgangspunten voor het toekomstig beheer, de financiering en de meerjarige subsidieverlening. Bij de voorbereiding hiervan wordt externe deskundigheid ingezet.

Ambulante spoedhulp en Time out voorziening

De kostenontwikkeling wordt verklaard door een combinatie van CAO-stijgingen (indexering), een toename van de zwaarte en duur van de ondersteuningsvragen en de langdurige inzet van TimeOutVoorziening (TOV-trajecten). Daarnaast geldt dat bij iedere inzet van een TOV-traject tevens een Ambulante Hulp bij Spoed (AHS-traject) moet worden ingezet, waardoor de totale kosten per traject toenemen.

Wmo advieskosten

De advieskosten vallen hoger uit dan begroot vanwege onder andere hogere kosten voor medische advisering en hogere kosten voor juridische ondersteuning bij beroep en bezwaar.

Wmo Onderhoud trapliften

Het budget voor onderhoud wordt structureel verhoogd, omdat de onderhoudskosten van bestaande trapliften blijven doorlopen en toenemen door de groei van het aantal geplaatste trapliften.

Wmo Begeleiding en begeleiding dagbesteding

Het budget voor begeleiding en dagbesteding wordt structureel verhoogd. Dit heeft te maken met de stijging van het aantal inwoners dat gebruikt maakt van begeleiding en dagbesteding.

Onderzoek Uitvoering WMO 2015

In 2027 wordt een onderzoek uitgevoerd naar de uitvoering van de Wmo 2015. Hierbij wordt ook gekeken op welke wijze een monitoringskader kan worden ontwikkeld waarmee inzichtelijk wordt welke opgave er voor Halderberge op ons afkomen, wanneer acties nodig zijn en welke maatregelen daarbij passend zijn. Er wordt daarnaast de vraag gesteld of we de uitvoering van de Wmo 2015 eenvoudiger en toegankelijker kunnen organiseren. Bijvoorbeeld door middel van klantreizen. Dit onderzoek wordt gedaan door een onderzoeksbureau en wordt integraal benaderd.

Herziene begroting 2027 WVS groep

Op basis van de herziene begroting 2027 van WVS-Groep komt de gemeentelijke bijdrage structureel lager uit dan bij de Zomernota 2026 was ingeschat.

Programma Onderwijs, sport en cultuur

Welzijnssubsidies

Op basis van de subsidieaanvragen voor 2026 zijn de budgetten van de welzijnssubsidies voor 2027 bijgesteld. Daarnaast zijn ook de structurele gevolgen in de meerjarenraming verwerkt. Voor meer informatie over de welzijnssubsidies verwijzen wij u naar paragraaf 1.6.5 van het Programmaplan.

Huuropbrengst KC De Klinkert en KC Uniek

De verbouwing van KC De Klinkert en KC Uniek is in 2026 gerealiseerd. De gemeente heeft ingestemd met het beschikbaar stellen van ruimte voor kinderopvang. Hiervoor brengt de gemeente een vergoeding in rekening bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur berekent deze vergoeding vervolgens door aan de kinderopvangorganisatie.

Programma Algemene dekkingsmiddelen

Uitkeringen gemeentefonds

De gevolgen van de septembercirculaire zijn in de meerjarenraming opgenomen. De uitkering uit het gemeentefonds komt in 2027 ca. € 424.000 hoger uit. Voor een uitgebreide toelichting op de uitkeringen uit het gemeentefonds wordt verwezen naar het hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen.

Opbrengst OZB

Op basis van de actuele gegevens van de Belastingsamenwerking West-Brabant met betrekking tot de WOZ-capacitieit en de stijging van tarieven voor 2027 is de OZB-opbrengst berekend. De verwachte totale OZB-opbrengst 2027 komt ca. € 19.000 hoger uit.

Kapitaallasten

Het Investeringsprogramma is geactualiseerd. Door verschuivingen in het jaar van uitvoering ten opzichte van de Zomernota 2026 ontstaat voor het jaar 2027 een voordeel. Dit komt met name door aanpassing van de planning voor enkele wegreconstructies en het souterrain kapel St. Louis.

Belastingen en verzekeringen

De belastingen en verzekeringen zijn op basis van de werkelijke kosten van voorgaande jaren opnieuw berekend. Per saldo geeft dit een totaal nadeel van ca. € 88.500. De belastingen vallen ca. € 13.000 lager uit. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de belasting op de kapel van St. Anna ruim € 14.500 lager uitvalt. Het voordeel op de verzekeringen bedraagt ca. € 102.000. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de premie ERD (eigen risicodrager) ziektewet ca. € 45.000 hoger wordt. De premie is gebaseerd op basis van onder meer de omvang van de loonsom, de historische schadelast en landelijke ontwikkelingen in ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheidsrisico’s. De premie wordt dus zowel door organisatiespecifieke factoren als door ontwikkelingen in de markt beïnvloed. Daarnaast valt de brandverzekering ca. € 30.000 hoger uit en zijn de administratiekosten met ca. € 23.000 gestegen in verband met de CAR-verzekering (construction all risk). Het feitelijke verzekeringsbedrag van de CAR-verzekering wordt op basis van naverrekening definitief in rekening gebracht en is op voorhand niet in te schatten.

Vrijval reserve opvang vluchtelingen

Het kabinet vernieuwt de tijdelijke bekostiging voor gemeentelijke opvang en huisvesting. Vanaf 1 juli 2026 vervangt 1 centrale regeling de verschillende losse regelingen voor Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. De regeling geeft gemeenten meer financiële zekerheid voor de lange termijn en vergroot de mogelijkheden om te investeren.Daarnaast verandert de manier van vergoeden. Op aanvraag vergoedt het Rijk voor meerdere jaren de werkelijke kosten voor zowel de investering als het beheer van een locatie. Ook ontvangen gemeenten een tegemoetkoming voor hun indirecte kosten, zoals administratie en begeleiding. Het Rijk stimuleert hiermee investeringen voor de lange termijn.

Aangezien gemeenten bij de nieuwe bekostigingsregeling op basis van werkelijke kosten worden vergoed, is er geen harde noodzaak meer om de reserve vluchtelingen in stand te houden. Risico is wel hoelang het Rijk deze manier van vergoeden blijft continueren. Echter, gezien het feit dat in 2027 gestart wordt met een participatietraject voor de Halderbergse aanpak van asielopvang waarbij nog niet duidelijk is wat uitkomst gaat zijn, wordt voorgesteld om niet de volledige reserve in 2027 vrij te laten vallen.

Gezien het saldo van de reserve wordt voorgesteld om voor 2027 een bedrag van ca. € 1.194.000 vrij te laten vallen. Per saldo resteert dan nog € 1 miljoen in de reserve die voor (onvoorziene) ontwikkelingen kan worden ingezet.

Programma Overhead

Salarislasten

Op basis van de actuele bezetting en inschaling komen de totale salarislasten en opzichte van de raming in de Zomernota 2026 in 2027 ca. € 46.000 lager uit. Structureel is dit ca. € 16.000.

Toerekening personele lasten

In de Zomernota 2026 zijn de uitgangspunten vastgesteld voor het toerekenen van personele lasten aan riool- en afvalstoffenheffing, grondexploitaties en investeringen. Op basis van de urentoerekening aan de riool- en afvalstoffenheffing en het investeringsprogramma 2027-2030 komt het toe te rekenen bedrag meerjarig hoger uit dan wat in de Zomernota was opgenomen.

Outsourcing ICT

Eind 2026 en begin 2027 vindt de implementatie van project Nimbus plaats. Met dit project wordt de ICT-infrastructuur van de gemeente gemoderniseerd en voorbereid op een toekomstbestendige cloud- en beheeromgeving en afbouw van de fysieke servercapaciteit. De uitvoering is noodzakelijk om de continuïteit, veiligheid en beheersbaarheid van de digitale dienstverlening duurzaam te waarborgen.

Overige mutaties

Binnen de verschillende programma's zijn diverse kleine financiële mutaties (< € 15.000). Voor het overzicht en de leesbaarheid van deze Programmabegroting zijn deze posten niet afzonderlijk opgenomen en toegelicht.

Mutaties invulling taakstellingen

Taakstelling organisatiekosten

Bij de Zomernota 2026 resteerde nog een taakstelling op de organisatiekosten van € 10.000 voor 2027, oplopend naar € 233.000 structureel vanaf 2029. De taakstelling op de organisatiekosten is niet gewijzigd ten opzichte van de stand in de Zomernota 2026.

Taakstelling programmakosten

In de Zomernota 2026 is aangegeven dat bij het opstellen van het nieuwe collegewerkprogramma en de Programmabegroting 2027 verdere afwegingen en keuzes worden gemaakt, in samenhang met en op basis van de ambities en afspraken uit het bestuursakkoord. Bij de Zomernota 2026 bedroeg de nog in te vullen taakstelling op de programmakosten € 53.000 voor 2026 en € 243.000 structureel vanaf 2027. Om de taakstelling te realiseren is er een algemene taakstelling over alle programma’s en (uitvoerings)budgetten toegepast. Het gaat hierbij om de budgetten waarbij de gemeente ook de keuze heeft om er iets minder aan uit te geven. Daarnaast zijn keuzes gemaakt om zaken niet meer of minder/anders te gaan doen kan (zowel financieel als in capaciteit). Hierdoor kan ruimte gevonden worden om de taakstellingen in te vullen of extra ruimte te creëren die ingezet kan worden op het behalen van de doelstellingen uit het nieuwe collegewerkprogramma. De structurele invulling van de taakstelling op de programmakosten is hiermee hoger dan de geraamde taakstelling. Vanaf 2028 geeft dit een voordeel van ca. € 50.000. Voor het jaar 2027 resteert nog een taakstelling van incidenteel € 68.000 op de totale programmakosten.

Onderdeel van de invulling van de taakstelling op de programmakosten is een taakstelling op de welzijnssubsidies van in totaal € 175.000. Deze taakstelling is meegenomen vanaf 2028, zodat de invulling in 2027 verder uitgewerkt en geconcretiseerd kan worden.

Taakstelling optimaliseren subsidiemogelijkheden

In 2026 is deze functie voor 3 maanden ingevuld door een trainee. Deze trainee heeft een subsidiedatabase opgesteld met subsidies die van toepassing kunnen zijn voor woningbouwprojecten, zorgopgaven, wegenaanleg, opleiding etc. Medewerkers gebruiken deze database regelmatig. De trainee heeft daarnaast geholpen bij aanvragen en verantwoording van subsidies. In de praktijk zijn subsidies in projecten gebruikt voor bijvoorbeeld bekostiging van capaciteit en uitvoering van onderzoek waarvoor nog geen middelen begroot waren. Dit betekent dat er weliswaar subsidies zijn binnengehaald, maar dat deze bedragen geen kosten hebben bespaard die al waren begroot. De taakstelling 2026 is dan ook niet gehaald. Om de taakstelling voor de optimalisering van subsidiemogelijkheden in de komende jaren wel in te vullen, wordt er momenteel geworven voor een subsidioloog. Deze subsidioloog zetten wij voornamelijk in om middelen te zoeken die al in de begroting zitten en daarmee bij kunnen dragen aan de taakstelling. Wij monitoren bij de zomernota of deze aanpak werkt of dat we bij moeten sturen op aanpak of taakstelling.

Mutaties collegewerkprogramma 2026-2030: Groeien met Kwaliteit

Voor een toelichting op de mutaties uit het collegewerkprogramma, verwijzen wij u naar het collegewerkprogramma 2026-2030: Groeien met Kwaliteit wat als bijlage bij deze Programmabegroting is gevoegd.

Na bovenstaande ontwikkelingen ontstaat het volgende beeld:
2027: € 259.000 positief
2028: € 450.000 negatief
2029: € 322.000 positief
2030: € 907.000 positief